ดอกหอมหมื่นลี้ เป็นดอกไม้ที่คนจีนนิยมนำมาชงชาและทำขนมมาหลายร้อยปี เพราะมีกลิ่นหอมหวานโดดเด่น ช่วงหลังคนไทยเริ่มรู้จักมากขึ้นจากชาดอกไม้และขนมสไตล์จีน บทความนี้รวบรวมว่าดอกหอมหมื่นลี้คืออะไร ชงอย่างไรให้หอม และนำไปทำเมนูอะไรได้บ้าง

ดอกหอมหมื่นลี้ คืออะไร

ดอกหอมหมื่นลี้ หรือ Osmanthus (ชื่อวิทยาศาสตร์ Osmanthus fragrans) เป็นไม้พุ่มที่มีถิ่นกำเนิดในจีนตอนใต้ ดอกมีขนาดเล็ก สีเหลืองทองถึงสีส้ม ชื่อภาษาไทย “หอมหมื่นลี้” มาจากกลิ่นที่หอมแรงจนเปรียบว่าส่งกลิ่นได้ไกลนับหมื่นลี้ ในภาษาจีนเรียกว่า “กุ้ยฮวา” (桂花)

กลิ่นของดอกหอมหมื่นลี้หอมหวาน คล้ายผลแอปริคอตหรือลูกพีช ทำให้นิยมใช้แต่งกลิ่นชา ขนม และเครื่องดื่ม ส่วนที่นำมาใช้คือดอกที่เก็บแล้วนำไปอบแห้งเพื่อเก็บไว้ได้นาน

วิธีชงชาดอกหอมหมื่นลี้ให้หอม

ใส่ดอกหอมหมื่นลี้อบแห้ง 1 ถึง 2 ช้อนชา (ประมาณ 1 ถึง 2 กรัม) ลงในแก้วหรือกาน้ำชา
เทน้ำร้อนประมาณ 250 มล. ใช้น้ำอุณหภูมิ 80 ถึง 90 องศาเซลเซียส (ต้มเดือดแล้วพักไว้ 1 ถึง 2 นาที) เพราะน้ำเดือดจัดจะทำให้กลิ่นหอมจางเร็ว
แช่ไว้ 3 ถึง 5 นาที แล้วกรองดอกออก
ดื่มได้ทั้งร้อนและเย็น เติมน้ำผึ้งหรือมะนาวเล็กน้อยได้ตามชอบ

ดอกหอมหมื่นลี้ชงคู่กับชาชนิดอื่นได้ดี เช่น ชาอูหลง ชาเขียว หรือชาดำ ใส่ดอกครึ่งช้อนชาลงไปพร้อมใบชา จะได้ชาที่มีกลิ่นดอกไม้หอมขึ้น ถ้าชงแค่ดอกหอมหมื่นลี้อย่างเดียวจะไม่มีคาเฟอีน ดื่มตอนเย็นได้

เมนูจากดอกหอมหมื่นลี้

ชาเย็นดอกหอมหมื่นลี้น้ำผึ้งมะนาว ชงชาให้เข้มกว่าปกติเล็กน้อย พักให้เย็น เติมน้ำผึ้งและมะนาว ใส่น้ำแข็ง
วุ้นดอกหอมหมื่นลี้ ขนมจีนดั้งเดิมที่นิยมมาก ต้มน้ำชาดอกหอมหมื่นลี้กับผงวุ้นและน้ำตาล โรยดอกลงไปก่อนวุ้นเซ็ตตัว จะได้วุ้นใสที่มีดอกสีทองลอยอยู่
ไซรัปดอกหอมหมื่นลี้ เคี่ยวน้ำเชื่อมแล้วใส่ดอกลงไปแช่ทิ้งไว้ ใช้ราดโยเกิร์ต แพนเค้ก หรือผสมโซดา
ขนมอบ ผสมดอกลงในแป้งทำเค้ก คุกกี้ หรือขนมปัง เพิ่มกลิ่นหอมโดยไม่ต้องใช้กลิ่นสังเคราะห์

วิธีเลือกและเก็บรักษาดอกหอมหมื่นลี้อบแห้ง

ดอกที่ดีควรมีสีเหลืองทองถึงส้ม ไม่ดำคล้ำ และยังมีกลิ่นหอมเมื่อเปิดภาชนะ
ไม่ควรมีกลิ่นอับหรือกลิ่นสารแต่งกลิ่นที่แรงผิดธรรมชาติ
เลือกสินค้าที่มีเลข อย. และระบุแหล่งผลิตชัดเจน
เก็บในภาชนะปิดสนิท ไว้ในที่แห้งและเย็น ไม่โดนแดด เพราะความชื้นและแสงทำให้กลิ่นหายเร็ว

ข้อควรระวัง

ดอกหอมหมื่นลี้ใช้เป็นเครื่องดื่มและแต่งกลิ่นอาหารมานาน แต่ผู้ที่แพ้เกสรดอกไม้ หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร และผู้ที่มีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์ก่อนดื่มเป็นประจำ

ดอกหอมหมื่นลี้ ไร่พระจันทร์

ดอกหอมหมื่นลี้อบแห้ง ไร่พระจันทร์ บรรจุกระปุก 50 กรัม ไม่แต่งสี ไม่แต่งกลิ่น ไม่ใส่สารกันเสีย และมีเลข อย. 66-2-01162-6-0162 ชงได้ทั้งร้อนและเย็น หรือนำไปทำขนมได้ตามสูตรในบทความนี้

ดอกหอมหมื่นลี้ คืออะไร วิธีชงชาดอกหอมหมื่นลี้ให้หอมอร่อย